Lưới chống côn trùng chặn được muỗi khi mắt lưới đủ nhỏ, được căng kín trong khung và khung ôm sát vào ô cửa không để khe — ba điều kiện này quan trọng hơn hãng hay giá. Lưới phổ biến cho nhà ở có mắt nhỏ hơn một milimét, đủ chặn muỗi, ruồi, thiêu thân; khung có thể là loại cố định, lùa, xếp, tự cuốn hoặc dán nam châm tuỳ kiểu cửa và thói quen dùng.
Nhiều nhà lắp lưới xong vẫn thấy muỗi và kết luận lưới vô dụng, trong khi lỗi nằm ở mép khung hở vài milimét, ô thoáng phía trên bị bỏ sót, hay cửa lưới đi luôn để mở vì đóng mở bất tiện. Bài này giúp bạn chọn đúng loại lưới, đúng kiểu khung cho từng ô cửa và kiểm lắp đặt cho kín.
Mắt lưới cỡ nào thì chặn được muỗi
Mắt lưới thường được mô tả bằng số sợi trên một inch theo hai chiều, hoặc bằng kích thước lỗ tính theo milimét. Loại dùng phổ biến cho cửa nhà ở trên thị trường quốc tế có khoảng mười tám sợi theo một chiều và mười sáu sợi theo chiều kia mỗi inch, cho lỗ cỡ trên dưới một milimét. Cỡ này chặn được muỗi, ruồi nhà, bướm đêm, ong và phần lớn côn trùng có cánh mà bạn quan tâm.
Một số loài rất nhỏ như dĩn, mạt, muỗi cát, ruồi giấm non có thể lọt qua mắt lưới thường. Nếu nhà gần ruộng, ao, rừng ngập mặn hay vườn cây ăn trái và bạn thật sự bị loại côn trùng tí hon này làm phiền, có thể chọn lưới mắt mịn hơn. Đổi lại, lưới càng mịn càng cản gió và ánh sáng; trong khí hậu nóng ẩm, đó là cái giá đáng cân nhắc chứ không phải cứ mịn nhất là tốt nhất.
Khi mua, bạn có thể tự kiểm bằng cách đặt một mẩu lưới lên thước kẻ và đếm số lỗ trong một centimét, hoặc so với mẫu lưới đang dùng tốt ở nhà người quen. Đừng chỉ tin vào chữ "chống muỗi" trên bao bì: điều quyết định là kích thước lỗ và việc lỗ có giữ nguyên hình dạng sau một thời gian sử dụng hay không.
Chất liệu lưới: so sánh để chọn
Chất liệu ảnh hưởng tới độ bền, độ thoáng, khả năng chịu va chạm của trẻ và thú cưng. Bảng so sánh các loại hay gặp:
| Chất liệu | Ưu điểm | Hạn chế | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Sợi thuỷ tinh phủ nhựa | Mềm, không gỉ, không móp, giá dễ chịu, dễ thay | Mèo cào, chó nhảy dễ rách; lâu năm có thể giòn dưới nắng gắt | Cửa sổ phòng ngủ, ô cửa ít va chạm |
| Polyester, nylon | Nhẹ, thoáng, dùng nhiều cho cửa xếp và cửa tự cuốn | Kém bền với nắng gắt, chùng sau thời gian | Cửa đi đóng mở nhiều, cửa ban công |
| Inox mắt nhỏ | Bền, chịu cào, chặn được cả chuột nếu sợi đủ dày | Nặng, khó cắt, đắt hơn, có thể nóng khi nắng chiếu | Ô thoáng, lỗ thông gió sát đất, nhà có mèo nghịch |
| Lưới chống bụi mịn, chống phấn hoa | Chặn thêm côn trùng tí hon và một phần bụi | Cản gió và ánh sáng nhiều hơn rõ rệt | Nhà gần nguồn dĩn, người dị ứng phấn hoa — cân nhắc kỹ |
Ở các ô cửa thấp mà trẻ hay áp tay hoặc mèo hay cào, nên chọn chất liệu bền hơn hoặc lắp thêm thanh chắn ngang. Lưới rách một lỗ nhỏ đã đủ cho muỗi đi qua.
Các kiểu khung và khi nào nên dùng
Khung cố định. Lưới căng trong khung nhôm hoặc nhựa gắn chết vào ô cửa. Rẻ, kín, bền, hợp với cửa sổ mở vào trong hoặc ô thoáng không cần mở ra. Nhược điểm là khó lau kính và khó thoát hiểm nếu đặt ở cửa duy nhất của phòng.
Khung lùa. Cánh lưới trượt trên ray như cửa lùa. Tiện cho cửa sổ lùa có sẵn, dễ đóng mở, nhưng ray phải sạch và chổi quét ở mép cánh phải còn tốt, nếu không sẽ có khe dọc.
Cửa lưới xếp. Lưới gấp nếp như đàn xếp, kéo ngang. Hợp với cửa đi, cửa ban công rộng, nhà có người đi lại nhiều. Chất lượng phụ thuộc vào ray dưới: ray thấp, phẳng giúp tránh vấp ngã cho người già và trẻ nhỏ.
Cửa lưới tự cuốn. Lưới cuộn vào hộp ở một bên, kéo ra khi dùng. Gọn và đẹp, nhưng lò xo và hai mép dẫn hướng là điểm hay hỏng; nên kiểm độ kín ở hai mép.
Lưới dán nam châm hoặc băng gai dính. Lưới mềm gắn quanh khung bằng băng dính gai hoặc dải nam châm. Rẻ, không cần khoan, hợp nhà thuê. Độ kín phụ thuộc mặt dán phải phẳng, sạch, khô; dán lên tường sơn bột dễ bong sau mùa nồm.
Rèm lưới nam châm cho cửa đi. Hai nửa rèm có nam châm dọc giữa, tự khép lại sau khi người đi qua. Tiện cho cửa bếp ra sân, cửa có chó mèo ra vào. Nếu nam châm yếu, rèm không khép sát và mất tác dụng.
Lắp và kiểm cho kín: từng bước
Dù tự lắp hay thuê thợ, những bước dưới đây giúp bạn nghiệm thu đúng chỗ thường hở:
- Đo ô cửa ở ba vị trí trên, giữa, dưới và lấy số nhỏ nhất; khung nhà cũ hiếm khi vuông tuyệt đối.
- Kiểm mặt tiếp xúc giữa khung lưới và tường hoặc khung cửa: khe hở nên được chèn bằng ron xốp, chổi quét hoặc keo phù hợp.
- Căng lưới đều, không nhăn; chỗ nhăn sẽ tạo khe ở mép rãnh sau vài tuần.
- Kiểm góc khung: góc nối là nơi hay hở nhất, nhất là với khung lùa và khung cắt tại chỗ.
- Tắt đèn trong phòng, chiếu đèn pin từ ngoài vào vào buổi tối hoặc nhìn ngược sáng ban ngày để thấy khe sáng lọt qua.
- Thử đóng mở nhiều lần: cửa lưới nào khó đóng sẽ bị bỏ mở, và lưới mở thì như không có.
- Đừng quên ô thoáng trên cửa, lỗ thông gió nhà tắm, ô kính vỡ ở cầu thang, khe cửa cuốn — những chỗ này thường bị bỏ sót khi chỉ nghĩ tới cửa sổ.
Nếu thuê thợ, hãy yêu cầu họ kiểm cùng bạn bằng cách nhìn ngược sáng trước khi thanh toán. Đây là cách nghiệm thu đơn giản mà hiệu quả.
Lưới cửa và an toàn: thoát hiểm, trẻ nhỏ, thú cưng
Lưới chống côn trùng không phải là lưới an toàn chống rơi. Một tấm lưới cửa sổ không chịu được sức nặng của trẻ tựa vào hay mèo nhảy lên; nhà ở tầng cao cần song chắn hoặc khoá hạn chế mở riêng, đừng tin rằng có lưới là trẻ không thể ngã ra ngoài. Khi sắp xếp đồ đạc, đừng đặt giường, ghế, kệ sát cửa sổ để trẻ trèo lên.
Về thoát hiểm, ít nhất một lối trong mỗi phòng ngủ nên mở được nhanh từ bên trong mà không cần dụng cụ. Với lưới cố định, chọn loại có chốt tháo nhanh; với cửa lưới xếp, kiểm chốt khoá có mở được trong bóng tối không. Đây là điều cần nghĩ tới trước khi lắp, không phải sau.
Nhà nuôi mèo nên chọn lưới bền ở ô cửa thấp, và nếu mèo hay đu bám, có thể thêm thanh ngang để giảm lực lên lưới. Người dị ứng bụi nên lau lưới định kỳ bằng khăn ẩm hoặc hút bụi chổi mềm, vì lưới cũng giữ lại bụi và phấn hoa.
Bảo dưỡng lưới để dùng lâu
Lưới tốt mà không bảo dưỡng thì sau một hai mùa sẽ bắt đầu hở. Vài việc định kỳ:
- Mỗi tháng lau bụi lưới bằng khăn ẩm hoặc chổi mềm; bụi bám nhiều làm lưới cản gió và nhìn mờ.
- Làm sạch ray cửa lùa, cửa xếp; cát và tóc trong ray làm cửa kẹt, người dùng sẽ bỏ mở.
- Kiểm chổi quét và ron ở mép, thay khi đã xẹp hoặc rụng lông.
- Vá ngay lỗ thủng nhỏ bằng miếng vá lưới chuyên dụng hoặc keo trong; lỗ nhỏ lan rất nhanh khi có gió.
- Trước mùa mưa, kiểm keo dán và băng gai của lưới dán; thay nếu đã bong mép.
- Với lưới sợi thuỷ tinh ở hướng nắng gắt, nhìn xem lưới có giòn, bạc màu; thay trước khi rách diện rộng.
Một tấm lưới thường hỏng từ mép trước rồi mới tới giữa, nên mép là chỗ đáng dành thời gian kiểm nhất.
Ô cửa nào nên lắp trước khi ngân sách có hạn
Không phải nhà nào cũng lắp lưới cho mọi ô cửa ngay được. Khi phải chọn, hãy ưu tiên theo hai câu hỏi: côn trùng hay vào nhất ở đâu, và ai trong nhà cần được bảo vệ nhất. Phòng ngủ của trẻ nhỏ và người già thường đứng đầu, vì đó là nơi họ ở lâu, ngủ ngày, và cũng là nơi bạn không muốn dùng bình xịt hay nhang muỗi. Tiếp theo là bếp, nơi mùi thức ăn hút ruồi và kiến, rồi tới cửa ban công hoặc cửa sau thông ra sân, vườn, chỗ có cây và nước.
Ô thoáng trên cửa đi và cửa sổ cầu thang là thứ hay bị quên nhưng lại là đường vào chính của muỗi ở nhà ống, vì chúng không bao giờ đóng. Một tấm lưới cố định giá rẻ cho ô thoáng có khi đem lại hiệu quả hơn cửa lưới xếp đắt tiền ở cửa chính vốn đã đóng phần lớn thời gian. Nhà tắm có cửa sổ nhỏ hoặc lỗ thông gió cũng nên có lưới, vì nhà tắm ẩm là chỗ muỗi ưa nghỉ.
Một cách đơn giản để quyết định: trong một tuần, mỗi tối để ý xem côn trùng tụ ở cửa nào, phòng nào nhiều nhất. Dữ liệu từ chính căn nhà của bạn đáng tin hơn mọi lời khuyên chung. Lắp dần theo thứ tự đó, và nhớ rằng một ô cửa không lưới nhưng luôn đóng kín vào buổi tối vẫn tốt hơn một ô cửa có lưới rách để mở.
Những hiểu lầm hay gặp về lưới chống côn trùng
"Lưới càng mịn càng tốt." Lưới mịn chặn thêm côn trùng tí hon nhưng cản gió, cản sáng và nhanh bám bụi. Với phần lớn gia đình, lưới mắt thường đã chặn được muỗi, ruồi, thiêu thân; chỉ chọn lưới mịn khi thật sự có vấn đề với dĩn hoặc muỗi cát.
"Lắp lưới rồi thì không cần làm gì thêm." Lưới chặn đường vào chứ không xử lý côn trùng sinh ra bên trong. Nước đọng, rác, thức ăn hở trong nhà vẫn nuôi muỗi, ruồi, gián như thường.
"Cửa lưới tự cuốn bao giờ cũng kín hơn cửa xếp." Độ kín phụ thuộc chất lượng ray, mép dẫn hướng và cách lắp, không phụ thuộc kiểu. Một cửa xếp lắp chuẩn có thể kín hơn cửa cuốn lắp ẩu.
"Lưới màu trắng giúp thấy côn trùng để xử lý." Lưới màu sáng thực ra làm khó nhìn ra ngoài hơn vì phản chiếu ánh sáng; lưới màu tối thường cho tầm nhìn tốt hơn mà không ảnh hưởng gì tới khả năng chặn côn trùng.
"Muỗi chỉ vào buổi tối nên ban ngày mở lưới cũng được." Muỗi vằn, loài truyền sốt xuất huyết, đốt chủ yếu ban ngày, nhất là sáng sớm và chiều muộn. Lưới cần đóng cả ngày ở mùa muỗi nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Lưới chống muỗi có làm nhà bí và tối hơn không?
Có, nhưng mức độ phụ thuộc mắt lưới và màu sợi. Lưới mắt thường làm giảm gió và ánh sáng ở mức nhiều người không nhận ra; lưới siêu mịn thì cản rõ hơn. Sợi màu xám đậm hoặc đen thường nhìn xuyên qua dễ hơn sợi màu sáng.
Có nên dùng lưới tẩm thuốc chống muỗi cho cửa nhà?
Lưới tẩm hoá chất được dùng trong một số chương trình y tế công cộng, chủ yếu là màn ngủ. Với cửa nhà, lưới thường đã đủ chặn muỗi bằng cơ học; nếu cân nhắc lưới tẩm, hãy đọc kỹ nhãn, để ý trẻ nhỏ hay chạm, mèo hay liếm, và ưu tiên lưới thường khi nhà có người nhạy cảm.
Lưới inox có chặn được chuột không?
Chuột không phải côn trùng nhưng hay vào nhà cùng lối với gián. Lưới inox sợi dày ở lỗ thông gió sát đất có thể giúp, còn lưới sợi mảnh hay sợi thuỷ tinh thì chuột cắn thủng dễ dàng. Lỗ lớn ở chân tường nên bịt bằng vật liệu cứng.
Nhà thuê không được khoan thì lắp lưới kiểu gì?
Lưới dán băng gai, lưới nam châm và rèm nam châm cho cửa đi là lựa chọn không cần khoan. Hãy làm sạch, lau khô mặt dán và thử dán ở một góc trước; tường sơn bột hoặc gỗ ẩm sẽ làm băng dán bong nhanh.
Bao lâu nên thay lưới một lần?
Không có mốc cố định; thay khi lưới giòn, bạc, chùng không căng lại được hoặc có nhiều lỗ vá. Lưới ở hướng nắng chiếu và lưới cửa đi nhiều người qua lại thường xuống cấp nhanh hơn lưới cửa sổ phòng ngủ.
Đã lắp lưới thì có cần ngủ màn nữa không?
Nếu nhà vẫn có muỗi sinh ra bên trong hoặc khu bạn ở đang có dịch sốt xuất huyết, màn ngủ vẫn là lớp bảo vệ cần thiết, nhất là cho trẻ nhỏ ngủ ngày. Lưới cửa giảm số muỗi vào nhà chứ không bảo đảm không còn con nào.